Zamek Czocha

Zamek Czocha – obronny zamek graniczny położony w miejscowości Sucha (Czocha), gmina Leśna, nad Zalewem Leśniańskim na Kwisie w polskiej części Łużyc Górnych. Pierwotna nazwa brzmiała prawdopodobnie Czajków (1329: castrum Caychow), przed 1945 Tzschocha.

Powstał jako warownia graniczna na pograniczu śląsko-łużyckim w latach 1241–1247 z rozkazu króla czeskiego Wacława I Przemyślidy. W 1253 roku przekazany biskupowi miśnieńskiemu von Weisenow (Łużyce były wówczas częścią korony czeskiej.

W 1319 roku jako posag wraz z okolicznymi ziemiami został włączony do księstwa jaworskiego, którym władał Henryk I jaworski. Po śmierci krewnego w 1346 roku przejął go wraz z całym księstwem zmarłego Bolko II Mały, książę świdnicko-jaworski. Po śmierci księżnej Agnieszki Habsburg, wdowy po Bolku II Małym, na mocy układu o przeżycie z cesarzem i królem Czech Karolem IV Luksemburskim wrócił do Czech. Od 1389–1453 w dobrach rycerskich rodów von Dohn i von Klüks. W latach 1451 − 1700 zamek był własnością łużyckiego rodu von Nostitz. Na początku XV wieku bezskutecznie oblegany przez husytów, ostatecznie w 1427 roku zdobyty przez oddział Czirnina pod nieobecność właścicieli. Odbity krótko później.

Zamek pod polską nazwą Czocha w książce pt. Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej wydanej w Głogówku w 1847 wymienił górnośląski nauczyciel i pisarz Józef Lompa, który notuje, że w owym czasie był to „zamek spustoszały”.

Zakupiony w 1909 roku przez drezdeńskiego producenta wyrobów tytoniowych (cygar) Ernsta Gütschowa za 1,5 mln marek, do 1912 roku został przebudowany przez znanego architekta berlińskiego Bodo Ebhardta zgodnie z wyglądem zachowanym na rycinie z 1703 roku. Podczas przebudowy zniszczono jednak wiele najstarszych fragmentów kompleksu. W dawnej fosie urządzono zwierzyniec. Ernst Gütschow utrzymywał dobre stosunki z dworem carskim, a po rewolucji z rosyjskimi emigrantami, od których skupował różne przedmioty o wysokiej wartości artystycznej. W zamku mieszkał do marca 1945 roku. Opuścił zamek, zostawiając najcenniejszą część wyposażenia. Przyjmuje się, że w latach II wojny w zamku mieściła się szkoła szyfrantów Abwehry, jednak brak na to dowodów.

Po II wojnie światowej zamek przechodził różne koleje losu. Był wielokrotnie okradany z mebli i wyposażenia zarówno przez Rosjan, jak i rodzimych szabrowników. Część zbiorów bibliofilskich została zabrana w ramach akcji rewindykacyjnych do Wrocławia. W ostatnich latach dominowała sensacyjna teza, że największej kradzieży dopuścił się 1 lutego 1946 roku burmistrz Leśnej, Kazimierz Lech, wspólnie z Krystyną von Saurma, bibliotekarką zamkową, która odkryła zamkowy schowek, wywożąc pełną ciężarówkę mienia zamkowego: (insygnia koronacyjne Romanowów, 60 popiersi carów rosyjskich, 100 ikon, zastawy porcelanowe, biżuterię, obrazy), z którą udało mu się przedostać do amerykańskiej strefy okupacyjnej. Ostatecznie teza ta została obalona, albowiem ikony zostały zabrane do składnicy rewindykacyjnej w Jeleniej Górze, a stamtąd trafiły do Warszawy. Następnie w zamku przez krótki czas mieszkali uchodźcy z Grecji, którzy w sali rycerskiej trzymali zwierzęta gospodarskie, dopełniając tym samym dzieła dewastacji. Od 1952 roku mieścił się tam Wojskowy Dom Wczasowy i z tego powodu obiekt był utajniony, tj. nie występował na mapach.

Źródło informacji: Wikipedia
Źródło fotografii: redlica.pl ©

Autor

Dawid Klich

Mąż Ani, ojciec Jasia. Założyciel redlica.pl. Paprykarz urodzony w PRL. Zafascynowany historią Pomorza

Przeczytaj także

Karkonosze

Karkonosze

Karkonosze - najwyższe i zarówno największe pasmo górskie w Sudetach. Rozciągają się na przestrzeni 36 kilometrów długości i 20 kilometrów...
Czytaj dalej
Góry Izerskie

Góry Izerskie

Góry Izerskie są zachodnim pasmem Sudetów na granicy Czech, Polski i Niemiec. Swoją nazwę zawdzieczają płynącej tutaj Izery. Góry Izerskie...
Czytaj dalej
Wypad na Schronisko pod Łabskim Szczytem

Wypad na Schronisko pod Łabskim Szczytem

Nie był to nasz pierwszy wypad na Schronisko pod Łabskim Szczytem, więc to żadne wydarzenie a jednak... dla nas bardzo...
Czytaj dalej

Warte przeczytania

Redlica od 68 lat

Redlica od 68 lat

Rozporządzenie Ministra: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 lipca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości...
Czytaj dalej
Przetarcie się… czyli wypad na Szrenicę

Przetarcie się… czyli wypad na Szrenicę

Przetarcie się... czyli wypad na Szrenicę. 5 października 2009. Szklarska Poręba – Trasa Narciarska Puchatek - Hala pod Łabskim Szczytem...
Czytaj dalej
Pluton, reż. Oliver Stone

Pluton, reż. Oliver Stone

Pluton, reż. Oliver Stone. Nagrodzony 4 Oscarami, opierający się na wątkach autobiograficznych reżysera Olivera Stone'a - zdobywcy Nagrody Akademii. "Pluton"...
Czytaj dalej

Ostatnio dodane

Rejestracja na szczepienia przeciw COVID-19

Rejestracja na szczepienia przeciw COVID-19

Na stronie Urzędu Gminy można znaleźć informację odnośnie rejestracji na szczepienie przeciwko COVID-19 W piątek, 15 stycznia rozpocznie się rejestracja...
Czytaj dalej
Linia 74 nadal do Łukasińskiego

Linia 74 nadal do Łukasińskiego

W poniedziałek nasze pociechy z klas 1-3 szkół podstawowych wracają z ferii zimowych do nauczania stacjonarnego. W związku z tym...
Czytaj dalej
Uczniowie klas 1-3 wracają do szkół

Uczniowie klas 1-3 wracają do szkół

Taką decyzję na konferencji prasowej ogłosił Minister Zdrowia Adam Niedzielski Uczniowie starszych klas będą się dalej uczyć w trybie nauki...
Czytaj dalej