Noc Kryształowa na Pomorzu

Podziel się
Czwartkowy poranek 10 listopada 1938 na Pomorzu przyniósł zapach spalenizny, zalegające stłuczone szkło na ulicach i chodnikach oraz wszechobecny płacz po śmierci najbliższych.

W nocy z 9/10 listopada 1938 w całej III Rzeszy doszło do pogromu ludności żydowskiej nazwanej Nocą Kryształową (Kristallnacht, Reichskristallnacht lub Reichspogromnacht). Wydarzenia przez nazistowskie niemieckie władze zostało potraktowane jako spontaniczne i nie inspirowane przez oficjalne władze Rzeszy. Jednak władza nie przeszkadzała.

Wstępem do Nocy Kryształowej było zabójstwo Ernsta vom Ratha dokonane w Paryżu przez Herschela Grynszpana. Nazistowska propaganda ogłosiła, że za zamachem stoi międzynarodowe żydowstwo. Umiejętnie podsycane przez propagandę antyżydowkie nastroje spowodowały “spontaniczne” progromy ludności żydowskiej w całych Niemczech.

W wielu niemieckich miastach doszło do licznych podpaleń synagog, które w wielu przypadkach spłonęły doszczętnie. Wysłani na miejsce strażacy ratowali mienie niemieckie zabezpieczając sąsiednie budynki. Demolowania żydowskich sklepów, pobić ludności żydowskiej czy wręcz zabójstw. Wydarzenie te nie ominęły i Prowincji Pomorze.

Synagoga w Szczecinie
Wnętrze Synagogi w Szczecinie
Źródło: http://jüdische-gemeinden.de/
Synagoga w Szczecinie
Źródło: http://jüdische-gemeinden.de/
Pożar Synagogi w Szczecinie
Źródło: http://jüdische-gemeinden.de/

Synagoga widoczna na zdjęciu została wybudowana przy Grünen Schanze (ob. ul. Dworcowa) w 1875, w stylu Mauretańskim. Mieściła ok. 880 mężczyzn ora 0k. 670 kobiet. W nocy 9/10 listopada 1938 została podpalona.

Relacja z 12 listopada 1938 zamieszczona w “Pommersche Zeitung”:

Synagogi spłonęły na Pomorzu / O godzinie 4 rano synagoga szczecińska stanęła w płomieniach / Strażacy byli bezsilni / Ruiny wysadzone w powietrze / Pożar synagogi w Prowincji

Czwartkowego poranka w Szczecinie rozeszły się wieści, że w synagodze na Zielonym Wzgórzu wybuchł pożar. W krótkim czasie na Zielonym Wzgórzu zebrały się tłumy ludzi, obserwujących rozprzestrzenianie się ognia … bardzo szybko … Strażacy musieli stawić czoła ochronie otaczających budynków w związku z szybkim rozprzestrzenianiem się ognia. Około 5.30 rano strych został tak doszczętnie wypalony, że belkowanie rozbiło się w synagodze … Już wczoraj po południu oddziały rozbiórkowe przygotowały wysadzenie wciąż stojących ścian synagogi. …

Synagoga nigdy nie została odbudowana.

W Szczecinie ponadto doszło do demolowania sklepów żydowskich, dewastacji żydowskiego cmentarza (kirkutu) przy obecnej ul. Ojca Beyzyma. 2 osoby poniosły śmierć.

Zdjęcie główne:
Pożar Synagogi w Szczecinie
Źródło: http://jüdische-gemeinden.de/

Autor

Dawid Klich

Mąż Ani, ojciec Jasia. Założyciel redlica.pl. Kibic Pogoni Szczecin. Paprykarz urodzony w PRL. Zafascynowany historią Pomorza

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

code

Polecamy
Archiwum