Cmentarz Centralny (Hauptfriedhof)

Powstał w miejsce likwidowanych cmentarzy. Został ulokowany w dzielnicy Gumieńce w latach 1920-1925 według projektu Wilhelma Meyera-Schwartaua, a ostateczny kształt nadał mu Georg Hannig w roku 1918.

Cmentarz otwarto 6 grudnia 1901 roku. W latach 1900-1903 pod kierunkiem architekta Wilhelma Meyera-Schwartau zbudowano bramę główną oraz budynki administracji i kaplicę cmentarną. W roku 1918 w nekropolii pochowanych było już 57 tysięcy osób i zajęte kwartały wschodnie i środkowe. Po I wojnie światowej rozpoczęto pochówki w kwartale zachodnim. Cmentarz był zaplanowany by przyszłości zmienić go w park miejski. Długość alei głownych wynosi 12 km. alejek bocznych 60 km. Każda z alei głównych jest obsadzona innym gatunkiem drzew. Zobaczymy tutaj platany, limby, topole, świerki serbskie, dęby czarne, świerki japońskie i 350 innych gatunków drzew i krzewów. Jednym z elementów.

Brama główna Cmentarza Centralnego

Pięknym elementem Cmentarza jest jego brama główna ma 77 metrów szerokości i zbudowano w stylu neoromańskim w latach 1901-1903. Głównym projektantem był Wilhelm Meyer-Schwartau (współpracowali: architekt Boldt, miejski asystent budowlany Deitch). Wystrojem rzeźbiarskim zajął się szczeciński artysta Bolcke. Do bramy przylegały dwa skrzydła: wschodnie przeznaczone dla administracji cmentarnej oraz zachodnie, w którym zlokalizowano zaplecze gospodarcze. Podaczas działań wojennych została poważnie uszkodzona we wrześniu 1941 roku podczas alianckiego nalotu na miasto (spłonęła wówczas również cała dokumentacja cmentarza).

Brama główna cmentarza
źródło fotografii: Jarosław Filipiak, Olgierd Rózycki, Szczecin na starych widokówkach, Część 6. Bez tytułu, Wydawnictwo Rolhelp, Szczecin 1997
Kaplica główna

Wg. projektu wspomnianego już Wilhelma Meyera-Schwartau wybudowano też kaplicę cmentarną budowa dwa lata t.j. 1900-1902. Powstała budowla o malowniczej, bogatej elewacji, inspirowanej architekturą romańską. Kaplica, zbudowana jest na planie krzyża greckiego, zwieńczona została wysoką kopułą. Usytuowana na wzniesieniu, otoczona od zachodu rozległą wolną przestrzenią z basenem i fontanną, stała się centralnym punktem cmentarza i jego najbardziej rozpoznawalnym elementem. W latach 1924-1925 przy kaplicy wzniesiono krematorium, z wysokim, szesnastometrowym kominem.

Kaplica główna
źródło fotografii: Jarosław Filipiak, Olgierd Rózycki, Szczecin na starych widokówkach, Część 6. Bez tytułu, Wydawnictwo Rolhelp, Szczecin 1997

źródło:
1) Tadeusz Białecki, Zmiany w nazewnictwie geograficznym Szczecina po 1945 roku, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 1995
2) Tadeusz Białecki, Lucyna Turek-Kwiatkowska, Szczecin stary i nowy, Szczecińskie Towarzystwo Kultury Szczecin 1991
3) Maciej Czekała, Był sobie Szczecin, Wydawnictwo Kampol, Szczecin 2004
4) www.cmentarze.szczecin.pl

Dawid Klich

Mąż Ani, ojciec Jasia. Założyciel redlica.pl. Paprykarz urodzony w PRL. Zafascynowany historią Pomorza