Wyzwolenie czy zdobycie?

Wyzwolenie czy zdobycie? 26 kwietnia 1945 roku Armia Czerwona wkroczyła do Szczecina. przez 4 dziesięciolecia 26 kwietnia w Szczecinie było obchodzone jako wyzwolenie miasta.

Postrzeganie tego co wydarzyło się 26 kwietnia 1945 zmieniło się po roku 1989. Niektórzy zaczynają mówić o zdobyciu Szczecina. Gdzie leży prawda? Jak powinniśmy postrzegać to co wydarzyło się w 26 kwietnia 1945? Jedno wydaje się bezsprzeczne Szczecin leży na słowiańskich ziemiach. Ziemiach, które na przestrzeni dziejów przechodziły z rąk do rąk. Rządzili tutaj Szwedzi, Francuzi, Prusacy i Niemcy. Z rąk tych ostatnich właśnie zdobyliśmy czy wyzwoliliśmy Szczecin?

Szczecin na mocy układu ze Szwedami w XVIII wieku został przejęty przez Królestwo Pruskie i pozostaje w składzie państwa niemieckiego, aż do maja 1945 roku, kiedy to pod miasto podchodzi Armia Czerwona idąca na Berlin.

W styczniu 1945 Szczecin zostaje ogłoszone Twierdzą (Festung Stettin). Miało to wiązać się z walką do ostatniego żołnierza, do ostatniej kropli krwi by opóźnić marsz Armii Czerwonej prącej na Berlin stolicy tysiącletniej Rzeszy. Historia potoczyła się inaczej, po zdobyciu prawobrzeżnych dzielnic Szczecina oraz obawy okrążenia miasta niemieckie dowództwo podjęło decyzję o wycofaniu się ze Szczecina (Stettina). W takiej oto sytuacji Armia Czerwona wkroczyła do miasta. Miasta zniszczonego, napotykając tylko grupkę niemieckich mieszkańców głównie osoby starsze, chore i ranne oraz pracowników przymusowych (m.in Polaków).

Stąd tocząca się dyskusja czy Szczecin zdobyto, czy wyzwolono? Za tym pierwszym przemawia to, że w mieście mieszkali w przeważającej mierze Niemcy. Od wieków wchodziło w skład państwa niemieckiego. Zwolennicy wyzwolenia podnosili kwestię pochodzenie słowiańskich ziem Pomorza Zachodniego. Hasło:

…było to i jest bardzo popularne do dziś. Ja skłaniam się ku pierwszej teorii, że Szczecin został zdobyty jako miasto niemieckie.

Miasto, które było budowane przez jego niemieckich mieszkańców. Związki Szczecina z macierzą (Polską) zostały przed kilkoma wiekami osłabione czy wręcz zerwane. Poza tym Szczecin (Stettin) nigdy nie wchodził w skład Państwa Polskiego. Książęta Pomorscy z rodu Gryfitów przez krótki okres byli lennikami Korony Polskiej.

Korona związana Unią z Wielkim Księstwem Litewskim była bardziej zaangażowana na wschodzie niż zachodzie co doprowadziło do utraty wpływów m.in. na Pomorze.